تیتان یا دیاکسید تیتانیوم (TiO₂) پرکاربردترین پیگمنت سفید صنعتی جهان است که به دلیل سفیدی بالا، قدرت پوششدهی، مقاومت در برابر نور UV و پایداری شیمیایی، در تولید رنگ، پلاستیک، مستربچ، کاغذ، جوهر چاپ، لاستیک و محصولات آرایشی و بهداشتی استفاده میشود. این ماده معمولاً به دو روش سولفاتی و کلریدی تولید میشود؛ در روش کلریدی خلوص نهایی بالاتر است و بیشتر گریدهای پرمصرف روتایل با این روش تولید میشوند.
دو گروه اصلی گریدها: روتایل و آناتاز
تیتان از نظر ساختار کریستالی در دو نوع اصلی روتایل (Rutile) و آناتاز (Anatase) تولید میشود که تفاوتهای مهمی در کیفیت، قیمت و کاربرد دارند. انتخاب گرید مناسب به نوع صنعت، شرایط استفاده و بودجه بستگی دارد:
| گرید آناتاز | گرید روتایل | |
| سفیدی مناسبپراکندگی خوبقیمت مقرونبهصرفه | سفیدی و براقیت بالامقاومت عالی UVقدرت پوشش قویدوام بالا در شرایط محیطی | ویژگیها |
| کاغذسازیپلاستیک عمومیجوهر چاپ، لاستیک | رنگ صنعتی و ساختمانیرنگ خودروپلاستیک و مستربچ | کاربرد |
| ۳٫۸۹ گرم بر سانتیمتر مکعب | ۴٫۲۳ گرم بر سانتیمتر مکعب | چگالی |
خلاصه تفاوت این دو گروه:
| آناتاز | روتایل | ویژگی |
| متوسط | بسیار بالا | کیفیت و دوام |
| کمتر | عالی | مقاومت UV |
| اقتصادیتر | بالاتر | قیمت |
| کاغذ و کاربرد عمومی | رنگ و پوشش صنعتی | کاربرد اصلی |
پرمصرفترین گریدهای تیتان در بازار ایران
| ویژگی برجسته | کاربرد اصلی | نوع | گرید |
| سفیدی و پوششدهی عالی، مقاومت UV بالا | رنگ ساختمانی و صنعتی، جوهر چاپ، مستربچ | روتایل | R-996 |
| دوام محیطی و مقاومت جوی بالا | رنگ صنعتی و خودرو، پوشش فضای باز | روتایل | BLR-699 |
| پراکندگی سریع، جذب رطوبت پایین | مستربچ سفید، PVC، پلاستیک | روتایل | LR-108 |
| مقاومت حرارتی و فرآیندپذیری خوب | مستربچ سفید، PVC، پلاستیک | روتایل | R-298 |
| قیمت رقابتی، پراکندگی عالی | مستربچ و پلاستیک اقتصادی (PP, PE, PVC) | روتایل | R-5566 |
| سفیدی با تهرنگ آبی ملایم، قیمت مناسب | کاغذ، لاستیک، شوینده، پلاستیک عمومی | آناتاز | A100 / A101 |
بیشتر گریدهای موجود در بازار ایران وارداتی هستند (عمدتاً از چین، کره و اروپا) و گریدهای روتایل بیشترین سهم مصرف را دارند:
در حال حاضر گرید R-996 به دلیل تعادل خوب بین کیفیت، قیمت، پوششدهی و مقاومت UV، محبوبترین و پرفروشترین گرید تیتان در بازار ایران محسوب میشود.
برندهای معروف تیتان
| توضیحات | برند |
| بزرگترین و شناختهشدهترین برند تیتان در بازار ایران و چین | Lomon Billions |
| فعال در گریدهای صنعتی، رنگ و مستربچ | CNNC Titanium / Pangang |
| دارای گریدهای اقتصادی و عمومی | Dongjia |
| برندهای اروپایی با کیفیت بالاتر، برای صنایع حساستر | Kronos / Tronox |
استانداردهای کیفیت
محصولات تیتان معمولاً مطابق استانداردهای بینالمللی ISO 591، ASTM D476/D3720، REACH، RoHS، FDA و USP تولید و عرضه میشوند تا خلوص، اندازه ذرات، قدرت پوششدهی، مقاومت UV و ایمنی مصرف آنها تضمین شود.
