خاک زراعی برای رشد مطلوب گیاه به مجموعهای از عناصر غذایی، ساختار فیزیکی مناسب و شرایط شیمیایی متعادل نیاز دارد که همیشه بهصورت طبیعی در خاک وجود ندارد به همین دلیل مواد معدنی در قالب کود، اصلاحکننده خاک و افزودنی سمپاشی وارد چرخه کشاورزی میشوند تا کمبودهای خاک را جبران کنند و بهرهوری تولید محصول را افزایش دهند.
نقش این مواد را میتوان در چند دسته بررسی کرد بخشی از آنها منبع مستقیم عناصر غذایی مورد نیاز گیاه هستند، بخشی دیگر برای اصلاح ساختار فیزیکی و شیمیایی خاک مانند تنظیم اسیدیته و بهبود تهویه استفاده میشوند، و بخشی نیز بهعنوان حامل یا افزودنی در کودها و سموم کشاورزی نقش فرعی اما مهم دارند.
فسفات
منبع اصلی تولید کودهای فسفاته است و فسفر موجود در آن یکی از سه عنصر اصلی مورد نیاز گیاه در کنار نیتروژن و پتاسیم محسوب میشود این عنصر نقش کلیدی در رشد ریشه، گلدهی و تشکیل بذر در گیاهان دارد.
پتاس
منبع اصلی پتاسیم مورد نیاز گیاه است و در تقویت مقاومت گیاه در برابر بیماری، بهبود کیفیت میوه و افزایش مقاومت در برابر تنشهای محیطی مانند خشکی نقش دارد.
گوگرد
هم بهعنوان عنصر غذایی مورد نیاز گیاه و هم برای اصلاح خاکهای قلیایی استفاده میشود این ماده با کاهش تدریجی اسیدیته خاک، جذب برخی عناصر غذایی دیگر مانند آهن و روی را برای گیاه تسهیل میکند.
بنتونیت
در تولید کودهای گرانوله بهعنوان چسباننده استفاده میشود و باعث میشود ذرات ریز کود به گرانولهای یکنواخت تبدیل شوند که پخش آنها روی مزرعه سادهتر و کنترلشدهتر است.
زئولیت
به دلیل ساختار متخلخل و خاصیت تبادل یونی بالا، در بهبود ظرفیت نگهداری آب و مواد غذایی خاک استفاده میشود و با آزادسازی تدریجی عناصر غذایی، راندمان مصرف کود را افزایش میدهد.
پرلیت
به دلیل وزن سبک و تخلخل بالا، برای بهبود تهویه خاک و زهکشی مناسب در محیطهای کشت گلخانهای و خزانهکشی گیاهان استفاده میشود.
دیاتومیت
در برخی سموم کشاورزی بهعنوان حامل ماده مؤثره و همچنین بهصورت خالص برای کنترل فیزیکی آفات انباری استفاده میشود.
